Στο σεμιναριακό αυτό μάθημα εξετάζονται αναλυτικά και συζητούνται διεξοδικά μια σειρά από θεματικές, που συνδέονται με το μεταβαλλόμενο περιεχόμενο και την εξέλιξη της έννοιας της ασφάλειας στο σύγχρονο μεταψυχροπολεμικό (και ειδικότερα το μετά την 11η Σεπτεμβρίου) παγκόσμιο και περιφερειακό περιβάλλον, με έμφαση στην περιοχή της Μεσογείου. Επιπρόσθετα, εξετάζεται η εξέλιξη των διατλαντικών σχέσεων, με έμφαση στον τομέα της ασφάλειας και αξιολογείται η δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης –κυρίως μέσω του εξελισσόμενου συστήματος ασφάλειας και άμυνας– να διαχειριστεί τα σύγχρονα προβλήματα ασφάλειας στο εγγύς περιβάλλον της καθώς και οι δυνατότητες συγκεκριμένων διεθνών οργανισμών (ΝΑΤΟ, Ευρωπαϊκή Ένωση) να επιδράσουν θετικά στη διαχείριση ή/και επίλυση παραδοσιακών συγκρούσεων (ελληνοτουρκική αντιπαράθεση).

Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στη μελέτη και κριτική συζήτηση της σχετικής βιβλιογραφίας, στην ανάπτυξη των αναλυτικών δεξιοτήτων των συμμετεχόντων/ουσών και στην εκμάθηση των συμμετεχόντων/ουσών να πραγματοποιούν αποτελεσματικές προφορικές παρουσιάσεις των εργασιών που αναλαμβάνουν να εκπονήσουν κατά τη διάρκεια του σεμιναριακού αυτού μαθήματος.

Επιστροφή στο Πρόγραμμα Σπουδών ➯

Ακολουθεί αναφορά στις ευρύτερες θεματικές ενότητες του μαθήματος καθώς και στη βασική βιβλιογραφία κάθε θεματικής (οι αναφερόμενες πηγές διατίθενται στους συμμετέχοντες/ουσες σε ηλεκτρονική μορφή).

Διεύρυνση και εμβάθυνση της έννοιας της ασφάλειας (νέες απειλές, νέοι δρώντες) στην μεταδιπολική/μετά την 11η Σεπτεμβρίου εποχή

 Βασική βιβλιογραφία

  • Paul Williams (ed.), Security Studies. An Introduction, London and New York: Routledge, 2008
  • Peter Hough, Understanding Global Security, London and New York: Routledge, 2008
  • Θ. Ντόκος – Π. Τσάκωνας, Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας (Εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, 2005) [Μέρος Πρώτο]
  • Ολιβιέ Ρουά, Οι Αυταπάτες της 11ης Σεπτεμβρίου. Στρατηγική και Τρομοκρατία Εκδόσεις Εστία, Αθήνα, 2002)

Διαφορετικές μορφές ασφάλειας (στρατιωτική, «κοινωνική», «ασφάλεια καθεστώτος», οικονομική, περιβαλλοντική κλπ.)

Βασική Βιβλιογραφία

  • Alan Collins, Contemporary Security Studies, Oxford: Oxford University Press, 2013

Η εξέλιξη των Διατλαντικών Σχέσεων, με έμφαση στον τομέα της ασφάλειας

Βασική Βιβλιογραφία

  • Joseph Nye, “Recovering American Leadership”, Survival (Vol. 50, No. 1, 2008)
  • Σ. Ντάλης, Διατλαντικές Σχέσεις: Συνεργασία ή Ανταγωνισμός; (Εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, 2004)
  • Robert Kagan, “Power and Weakness”, Policy Review, June 2002 http://www.policyreview.org/JUN02/kagan.html
  • Asle Toje, “The First Casualty in the War against Terror: The Fall of NATO and Europe’s Reluctant Coming of Age”, European Security (Vol. 12, No. 2, Summer 2003)
  • Σ. Ντάλης, Διατλαντικές Σχέσεις: Συνεργασία ή Ανταγωνισμός; (Εκδ. Παπαζήση, Αθήνα, 2004)
  • Άρθρα των Joseph Nye, Peter Van Ham και Charles Kupchan στο Σ. Ντάλης – Π. Τσάκωνας, Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας σε Σταυροδρόμι (Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 2004)
  • The European Counterweight
  • Ο Ρόλος της Ευρώπης στον Κόσμο
  • Jiri Sedivy and Marcin Zaborowski, “Old Europe, New Europe and Transatlantic Relations”, European Security (Vol. 13, No. 3, 2004)

Η πορεία της Ευρώπης προς τη Κοινή Εξωτερική Πολιτική (ΚΕΠΠΑ) και Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ)

Βασική Βιβλιογραφία

  • Σ. Ντάλης – Π. Τσάκωνας, Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας σε Σταυροδρόμι (Ι. Σιδέρης, Αθήνα, 2004)
  • Σχετικά κείμενα και παρουσίαση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους τομείς της εξωτερικής πολιτικής και άμυνας (ΚΕΠΠΑ, ΕΠΑΑ, Κείμενο Ευρωπαϊκής Στρατηγικής): http://ue.eu.int/cms3_fo/showPage.asp?id=261&lang=EN
  • Αναζήτηση σχετικών πηγών στην ιστοσελίδα της Ύπατου Εκπροσώπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας (ΚΕΠΠΑ) Federica Mogherini.
  • Επίσης στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Μελετών Ασφάλειας (Institute for Security Studies) της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Παρίσι, το ιστορικό της εξέλιξης της ΚΕΠΠΑ (CFSP) και της ΕΠΑΑ (ESDP), στο: http://www.iss-eu.org/
  • Alistair J. K. Shepherd, “Top-Down or Bottom-Up: Is Security and Defence Policy in the EU a Question of Political Will or Military Capability?”, European Security (Vol. 9, No. 2, Summer 2000)
  • Alistair J. K. Shepherd, “The European Union’s Security and Defence Policy: A Policy without Substance?”, European Security (Vol. 12, No. 1, Spring 2003)
  • Brian Crowe, “Towards a European Foreign Policy”, The Hague Journal of Diplomacy (No. 1, 2006)

Η Ευρωπαϊκή Ένωση απέναντι στις νέες απειλές και προκλήσεις ασφάλειας: Στρατηγικές, Δυνατότητες, Προοπτικές

Βασική βιβλιογραφία

  • Reviews of the European Security Strategy documents from 2003 onwards and related Reports
  • Final Report by the High Representative/Head of the EDA on the Common Security and Defence Policy, Brussels, 15 October 2013
  • CLIMATE CHANGE AND INTERNATIONAL SECURITY, Paper from the High Representative and the European Commission to the European Council, 2008
  • Internal Security Strategy for the European Union. Towards a European Security Model, March 2010
  • Communication from the Commission to the European Parliament and the Council, The final implementation report of the EU Internal Security Strategy 2010-2014, Brussels, June 2014
  • Hans Günter Brauch, Climate Change and Mediterranean Security, International, National, Environmental and Human Security Impacts for the Euro-Mediterranean Region during the 21st Century Proposals and Perspectives, European Institute of the Mediterranean (IEMed) 2010
  • Π. Τσάκωνας et al, «Παράνομη Μετανάστευση στη Μεσόγειο» στο Μ. Δαμανάκης et al (επιμ.), Νέα Μετανάστευση Από και Προς την Ελλάδα (Πανεπιστήμιο Κρήτης, ΚΕΜΕ, 2014)
  • Sarah Wolff (2008), «Border Management in the Mediterranean», Cambridge Review of International Affairs, 21:2
  • Sarah Wolf, “Judicial and Police cooperation in the Mediterranean. EU’s international actorness by the back door?”, CEEISA, 2006, http://www.ceeisaconf.ut.ee/orb.aw/class=file/action=preview/id=164151/wolff.pdf
  • Hans-Georg Ehrhart – Kerstin Petretto, The EU and Somalia: Counter-Piracy and the Question of a Comprehensive Approach (Study for The Greens/European Free Alliance, Hamburg, February 2012)
  • Derek Lutterbeck (2006), «Policing Migration in the Mediterranean», Mediterranean Politics, 11:1, 59-82
  • Pierrr Razoux, «What Future for NATO’s Istanbul Cooperation Initiative», Research Paper/NATO Defense College, No. 55, January 2010
  • Pierrr Razoux, «The NATO Mediterranean Dialogue at a crossroads», Research Paper/NATO Defense College, No. 35, April 2008
  • “Maritime Security. NATO and EU, Roles and Coordination”, NATO Parliamentary Assembly, 2010 (http://www.nato-pa.int/default.asp?SHORTCUT=2087)

Διεθνείς οργανισμοί ασφάλειας (ΝΑΤΟ, Ε.Ε.) και η ελληνοτουρκική αντιπαράθεση

Βασική βιβλιογραφία

  • Bahar Rumelili (2007), “Transforming Conflicts on EU Borders: The Case of the Greek-Turkish Conflict”, Journal of Common Market Studies, 45:1 (2007), 105-126
  • Thomas Diez, Stephan Stetter and Mathias Albert (2006), “The European Union and Border Conflicts: The Transformative Power of Integration”, International Organization, 60, 563-593
  • Panayotis Tsakonas (2005), “From ‘perverse’ to ‘promising’ institutionalism? NATO, EU and the Greek-Turkish conflict” στο Bourantonis, K. Ifantis, P. Tsakonas (eds.), Multilateralism adn Security Institutions in an Era of Globalization (London and New York, Routledge), 223-252
  • Panayotis Tsakonas, The Incomplete Breakthrough in Greek-Turkish Relations. Grasping Greece’s Socialization Strategy (New York: Palgrave Macmillan, 2010)
  • Panayotis Tsakonas (2003), “Greece’s Elusive Quest for Security Providers. The ‘Expectations-Reality’ Gap”, Security Dialogue, 34:3, 301-314
  • Ronald Krebs (1999), “Perverse Institutionalism: NATO and the Greco-Turkish Conflict”, International Organization, 53:2, 343-377